2 - مقصود صنم يعنى بت است . ( مقاتل و كلبى ) 3 - مقصود كاهن و ساحر است . 4 - چيزى از غير خدا كه وى را عبادت و پرستش نمايند طاغوت است . 5 - طاغوت هر كسى نفس وى است چنانچه فرموده . إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ سوره يوسف آيه 53 ؛ و چون طاغوت مأخوذ از طغيان است و تمام فسادها و طغيانها ناشى از نفس خود انسان بروز مىنمايد به اين مناسبت حمل بر معنى اخير مناسب‌تر به نظر ميآيد ؛ لكن ممكن است گفته شود هر چيز باطلى را طاغوت گويند و لازمه ايمان به خدا كه روكردن به حق و حقيقت است پشت كردن بهر باطلى است پس لازمه ايمان به خدا پشت كردن و اعراض كردن از غير وى است . وَ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ ايمان عبارت از تصديق قلبى بمعارف و اصول ديانات است و راجع به اينكه آيا اقرار لسانى و عمل جوارحى در اصل ايمان مأخوذ است يا نه در صفحات پيش مختصر بيانى نموديم و گفتيم ظاهرا حقيقت ايمان همان تصديق قلبى است و اقرار بلسان و عمل بجوارح كاشف از آن است زيرا كه زبان ترجمان دل و عمل تظاهرى است از آنچه در باطن انسان مخفى است اين است كه ايمان باطنى تا وقتى كه به زبان اقرار بشهادتين نشده احكام ايمان بر آن جارى و مترتب نميگردد . فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقى لَا انْفِصامَ لَها عروة طناب دلو را گويند و اشاره به اين است كسى كه كافر گردد بطاغوت و ايمان آرد به خدا مثل كسى ماند كه چنگ زده بريسمان محكمى كه گسستگى ندارد و هرگز پاره شدن ندارد ؛ البته بايد چنين باشد كسى كه از طغيان نفس سركش جسور خود جلوگيرى نمود و قلب و دل خود را از غير خدا گسسته گردانيد و بريسمان ايمان و عمل صالح كاملا پيوند خود را بمقام الوهيت محكم گردانيد و علقه محبت خود را به خدا بسته نمود ، چنين كسى در مقام امن و امان قرار گرفته إِنَّ الْمُتَّقِينَ فِي مَقامٍ أَمِينٍ